काठमाडौं । आज विश्व क्यान्सर दिवस, नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाईंदैछ । हरेक वर्ष फेब्रुअरी ४ तारिखमा क्यान्सर दिवस मनाउने गरिन्छ । क्यान्सरलाई अर्बुद रोग भनेर पनि चिनिन्छ ।
समयमै पहिचान हुनसके अनि उपचार भएमा क्यान्सरको जटिल अवस्थालाई रोक्न सकिने डाक्टरले बताएका छन् । कतिपय क्यान्सर शुरूआती उपचारबाट निको पनि हुन्छ ।
नेपालमा देखिने ५ प्रमुख क्यान्सरमा फोक्सो, स्तन, आमाशय, आन्द्रा र पाठेघरको क्यान्सर रहेका छन् । मुखसहित अरु अंगमा पनि क्यान्सर हुने गरेको छ ।
समय समयमा स्वास्थ्य जाँच नगराउने प्रवृत्तिले क्यान्सरको पहिचानमा समस्या र रोग जटिल अवस्थामा पुगेपछि गरिने उपचारमा लाग्ने खर्च महँगो छ । जाँडरक्सी र सुर्तीजन्य पदार्थ खाने, धुमपान, अस्वस्थ जीवनशैली, प्रदूषण, वंशाणुगतलगायतका कारणले क्यान्सर हुन्छ । क्यान्सर नसर्ने रोगमध्ये प्रमुख रहेको छ ।
नेपालमा हरेक वर्ष झन्डै २६ देखि ३० हजारको संख्यामा क्यान्सरका नयाँ बिरामी थपिने गरेका छन् । विश्व स्वास्थ्य सङ्ठन (डब्ल्यूएचओ) का अनुसार विश्वमा हरेक वर्ष झन्डै १० लाख मानिसले क्यान्सरकै कारण ज्यान गुमाउने गरेका छन् ।
रक्त तथा क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा.अजयकुमार झाका अनुसार क्यान्सर बेलैमा पहिचान तथा उपचार भएमा निको हुन्छ । उपचारका लागि देशभित्रै सुविधा उपलब्ध भए पनि कतिपय बिरामी विदेश जाने गरेका छन् ।
स्वास्थ्य मन्त्री डा.सुधा शर्मा गौतमकाअनुसार सरकारले क्यान्सरलगायत ८ प्रकारका कडा रोगको उपचारका लागि आर्थिक सहुलियत प्रदान गर्न विपन्न नागरिक औषधि उपचार कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यस्तै क्यान्सरविरुद्धको जनचेतना र उपचारात्मक सेवालाई प्रभावकारी बनाउन आवश्यक प्रयास गरिरहेको उहाँको भनाइ छ ।
