गर्मी नजिकिँदै जाँदा केक्सिनले आफ्नो कपडाको दराजमा ठूलो परिवर्तन देखिन् । अब उनको दराजमा महिलाहरूका कपडाभन्दा पुरुषहरूको कपडा बढी थियो । शर्ट, टी–शर्ट र शट्र्स उनका प्रेमी वा बुबाका लागि किनिएका थिएनन्–यी सबै उनका लागि नै थिए ।
केक्सिन मात्र होइनन् । चीनका धेरै युवा महिलाहरू आफ्नो सामाजिक सर्कल र अनलाइनमा पनि भनिरहेका छन् कि उनीहरू पुरुषहरूको कपडा लगाउन थालेका छन् । यसका कारणहरू मिल्दाजुल्दा छन्—उत्कृष्ट गुणस्तर, कम मूल्य, बढी आराम र शरीरलाई लिएर हुने शर्म ९बढी सेमिङ० कम हुनु ।
कसरी सुरु भयो यो ट्रेन्ड
चीनका लोकप्रिय सामाजिक सञ्जाल एप शाओहोंग्शु (रेडनोट)मा महिलाहरू पुरुषका कपडा लगाइरहेका पोस्टहरू धेरै देखिन थाले । यो ह्यासट्याग ८ करोड बढी पटक हेरिएको छ, जबकि ‘जेनडर–न्यूट्रल ड्रेसिङ’ ह्यासट्याग ९ करोडभन्दा बढी पुगेको छ । यस विषयमा लगातार पोस्टहरू बढिरहेका छन्, जसमा पुरुषहरूको कपडाका फाइदाहरू बताइन्छ—जस्तै राम्रो कपास र लिनेन, सफा डिजाइन, ठूला जेबहरू, नरम सिलाई, राम्रो फिनिसिङ र कम मूल्य ।
केक्सिनलाई याद छ, सन् २०२३ मा उनको फिडमा पुरुषहरूको टी–शर्ट बेच्ने लाइभस्ट्रीम आउन थालेपछि यो परिवर्तन सुरु भएको थियो । सुरुमा उनलाई अचम्म लाग्यो । उनी आफ्ना बुबा वा प्रेमीका लागि पनि किनमेल गर्दिनथिन्, तर एल्गोरिदमले किन यस्ता सामग्री देखाइरहेको थियो रु उनले सोचिन्, यो कुनै गल्ती हो । तर एक दिन बाथरूममा हुँदा उनले फोनलाई कपडाको लाइभस्ट्रीममै छोडिन् ।
त्यसमा भनिएको थियो, ‘केटीहरूले सानो साइज किनेर आफैं लगाउन सक्छन् ।’ ‘यो युनिसेक्स हो(महिलाले पनि लगाउन सक्छन् ।’ केही मिनेटमै यी कुरा दोहोरिरहे । महिलालाई लक्षित लाइभस्ट्रीमहरूमा प्रायः शरीर स्लिम देखाउने वा फेसन ट्रेन्डलाई जोड दिने गरिन्छ । तर यस लाइभस्ट्रीममा कपडाको गुणस्तर र मटेरियलमा ध्यान दिइएको थियो ।
उनले भनिन्, ‘मलाई यो साँच्चै राम्रो लाग्यो । महिलाका कपडाले प्रायः सौन्दर्यको दबाब थोपर्छन्, र धेरैजसो असहज पनि हुन्छन् ।’ यी कपडाहरूको मूल्य पनि कम थियो । धेरै शर्ट १०० युआन (झन्डै १३२५ रुपैयाँ)भन्दा कममा पाइन्थे । फिर्ता गर्नुपरे पनि जोखिम कम लाग्थ्यो ।
उनले पहिलो पटक पुरुषहरूको टी–शर्ट किनिन् र छक्क परिन्—यो पहिले किनेका महिलाका टी–शर्टभन्दा धेरै आरामदायक, बाक्लो र हावादार थियो र मूल्य पनि निकै कम थियो । धेरै समय लागेन, उनले अझ धेरै पुरुषका कपडा किन्न थालिन् । बिस्तारै ती कपडाहरूले उनको दराज कब्जा गर्न थाले । उनले भनिन्, ‘जसरी कुनै बाह्य प्रजातिले पुराना चीजहरूलाई बाहिर धकेल्छ ।’
कम खर्च
यस ट्रेन्डको पृष्ठभूमिमा चीनको कमजोर उपभोक्ता अर्थतन्त्र पनि छ, जुन कोविड प्रतिबन्ध हटेपछि (सन् २०२२ अन्त्यतिर) जारी छ । शाङ्घाईमा ‘९९६’ (हप्तामा ६ दिन, बिहान ९ देखि राति ९) काम गर्ने केक्सिन जस्ता महिलाहरू अब खर्चमा धेरै सावधान भएका छन् ।
धेरैले जागिर बदल्न पनि कम इच्छुकता देखाएका छन् र कपडा जस्ता वस्तुमा बढी खर्च गर्न चाहँदैनन् । यस सन्दर्भमा, केही उपभोक्ताहरूले फास्ट फेसन छोडेर मूल्य र टिकाउपनलाई प्राथमिकता दिँदै ‘रिभर्स कन्जम्प्सन’ ट्रेन्ड अपनाएका छन् । केक्सिन भन्छिन्, ‘यदि केही फिट भएन भने फर्काउन सजिलो छ । अब कपडामा धेरै पैसा खर्च गर्नुको अर्थ देख्दिनँ ।’
साइजको समस्या
शाङ्घाईकी वकिल ली भन्छिन्, ‘पुरुषहरूको स् साइजको पाइन्टको जेबमा ११ इन्चको ट्याब्लेट र किताब सजिलै अट्छ, र फिटिङ बिग्रँदैन ।’ धेरैका लागि यो परिवर्तन लैङ्गिक बयानभन्दा पनि व्यवहारिक आवश्यकता हो । चीनमा महिलाका कपडाको साइजिङ लामो समयदेखि आलोचनाको विषय बनेको छ । सोसल मिडियामा स्लिम इन्फ्लुएन्सरहरूले देखाउँछन् कि ठूला साइजका कपडा पनि वास्तवमा साना हुन्छन् ।
कतिपय साइजका कपडा पनि असाध्यै साना हुने वा फिट नहुने उदाहरणहरू भाइरल भएका छन् । शाङ्घाईकी वकिल ली भन्छिन् । उनले पुरुषहरूको कपडा लगाउन थालेपछि मात्रै आफूलाई राम्रो फिट हुने कपडा भेटेकी हुन् । उनको उचाइ १७० सेमी छ र काँध फराकिला छन् । उनले भनिन्, ‘महिलाका कपडाहरू मेरो शरीरका लागि बनाइएका जस्ता लाग्दैनन् ।’ उनी थप्छिन्, ‘पुरुषहरूको पाइन्टको जेब धेरै उपयोगी हुन्छ(फोन, किताब सबै अट्छ ।’
उद्योगमा दबाब
कोभिडपछि चीनको कपडा उद्योग संकुचित भएको छ । उत्पादन र निर्यात घटेका छन् र रिटेल वृद्धि पनि सुस्त छ । अब कम्पनीहरूले नयाँ डिजाइन कम बनाइरहेका छन् र उपभोक्ताहरू पनि खर्च घटाइरहेका छन् । केही ब्रान्डहरूले अब दक्षिण–पूर्व एसियाबाट तयार डिजाइन किनिरहेका छन् ।
तर यी डिजाइनहरू प्रायः चिनियाँ शरीर संरचनासँग मेल खाँदैनन्, जसले फिटिङ समस्या बढाएको छ ।
डिजाइनका निर्णयहरू पनि अर्थतन्त्रले निर्धारण गर्छ(सानो साइजका कपडा बनाउनु सस्तो हुन्छ, ठूला साइज महँगो पर्छ । विशेषज्ञ वाङ भन्छिन्, ‘यदि २० ठूला साइज बेच्न लाग्ने लागत २०० मिडियम साइज बराबर छ भने कम्पनीहरू ठूला साइज छोड्छन् ।’ अब उपभोक्ता खर्च बढ्दै जाँदा कपडा अझ पातलो र सस्तो हुने सम्भावना देखिन्छ । केक्सिन जस्ता खरीददारका लागि यो परिवर्तनले उनीहरूको वार्डरोबलाई अझै धेरै बदल्ने सम्भावना छ ।
